Politiek column: "Doet politiek er toe?"

Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen kwam die vraag nadrukkelijk naar voren. De premier wilde niet kiezen voor samenwerking over links of over rechts. Per onderwerp wordt gekeken waar een meerderheid te vinden is. Bestuurlijk klinkt dat misschien verstandig. Maar politiek is meer dan het organiseren van meerderheden. 

Ook in Nunspeet zien we hoe belangrijk herkenbare keuzes zijn. De coalitie zoekt nadrukkelijk naar verbinding en breed draagvlak. Dat klinkt aantrekkelijk, maar het risico is dat scherpe keuzes daardoor soms uitblijven. Verschillen worden overbrugd en compromissen gesloten, terwijl voor inwoners niet altijd duidelijk is welke richting uiteindelijk wordt gekozen.

Politiek gaat over zeggen wat je belangrijk vindt, maar óók wat daardoor minder belangrijk is. Over richting geven. We willen én verduurzamen én niemand op kosten jagen. We willen én bouwen én ieder belang meewegen. We willen voorzieningen uitbreiden én de gemeentelijke lasten beheersbaar houden. Wie alles probeert te verenigen, loopt het risico uiteindelijk nergens echt voor te kiezen. 

En dat is niet zonder gevolgen. Want als keuzes niet meer herkenbaar zijn, gaan mensen zelf verklaringen zoeken. Waarom mag het daar wel en hier niet? Waarom kan voor het ene onderwerp de wet snel gewijzigd worden en voor het andere niet? Waarom wordt voor het ene miljoenen uitgetrokken, terwijl voor iets anders geen geld is?

Als daarop geen duidelijk politiek antwoord komt, ontstaat ruimte voor wantrouwen. Dan klinkt al snel wat ik deze week ook van een jonge boer hoorde: er zal wel een andere agenda achter zitten. 

Nog zorgelijker wordt het wanneer mensen concluderen dat regels blijkbaar niet zo belangrijk zijn. Als regels niet uit te leggen zijn of veranderen zodra de weerstand groot genoeg wordt, waarom zou je jezelf er dan nog aan houden?

Wetteloosheid begint niet altijd met grote woorden. Soms begint het simpelweg met: zoek het maar uit. 

Vertrouwen terugwinnen vraagt daarom om scherpe keuzes. Zeg waar je voor staat. Leg uit waarom. Accepteer de consequenties en handel ernaar. Politiek doet ertoe. Maar alleen als er daadwerkelijk iets te kiezen valt.